Lo personatge que desapareish a Maastricht. Se’n parla pas mei...
Mès, quauquas decenias mei tard, un cronicaire, Gatien COURTILZ DE SANDRAS, escrivan cuentat dab lo poder e qui coneish quauques trebucs per èster un pauc subversiu, exhumèc "Mémoires de Monsieur d’Artagnan".
Que hè partida d’aqueths escrivans cargats d’escríver sembla-memòris, en aquèra epòca, que hè gai au public ! La practica qu’ei correnta : l’escrivan qu’ensaja d’arretrobar escriuts, mèma se dins lo cas deu d’Artagnan, n’i pas nat, puish qu’afirma d’aver tornat trobar "Memoris" que torna escríver.
Aqueths escrivans que son aperats en aquera epòca "tinturèrs" (que balhan colors aus contes). Aquera practica que va durar dinc’au sègle XIXau, dinca l’aparicion deu roman huelheton. A comptar de las annadas 1840, aqueths tinturèrs qui escrivan ficcion o qui balhan un còp de man aus autes escrivans en tot los ajudar a redigir o en tot "adobar" los lors escrits, seran aperats "nègres". Aqueth tèrmi, que’u devèm d’alhurs a l’Alexandre DUMAS.
En partir d’aqueth metòdi de trabalh, caracteristic d’aqueth qui emplega lo roman huelheton, lo "tinturèr" qu’ei remplaçat pauc a pauc peu negre ; uei lo dia se parla enqüèra de negres, en literatura, entà nomar aquèras personas qui redigissen mès ne signan pas e demòran lo mei sovent dins l’anonimat...
Las "Mémoires de d’Artagnan", publicadas peu Gatien de COURTILZ DE SANDRAS, que coneishen ua escaduda de las bèras. Aqueth autor, qui passa la mitat deu son temps empresoat a la Bastilha, conta dins lo son libe istuèras qui son en generau sense fondament vertadèr mès dins las quaus intervénguen personatges de qui l’òm aprenguerà per la seguida qu’an vertadèrament existat : ua anglèsa espiona, Milady ; mosquetaris... un nomenat Isaac de PortAU, un nomenat d’ARAMITZ, abat passat aus mosquetaris, cosin deu capitani deus mosquetaris, Monsieur de TREVILLE, un aperat Armand de SILLÈGUE D’ATHOS, dueliste qui morirà en duèl... Mès Courtilz de Sandras qu’escriu mau e la mòda deus memorialistes que passa...
Source : Atelier Canopé du Gers
  |
|
 |