En conclusion que podèm díser que lo personatge istoric qu’ei pro pauc interessent : qu’ei un soldat illetrat deu son temps qui hè partida de la "petita istòria" ; lo personatge pintrat peu DUMAS qu’ei mejanament interessent mès le roman qu’ei eth vertadèrament extraordinari. L’òm galòpa dinc’a la fin tragica. La trilogia sancera merita d’èster legida coma un roman edipian. Que caleré bastir ua gresilha d’analisi. L’Athos "aime d’Artagnan comme son fils". L’Athos qu’a maridada la Milady ; lo d’Artagnan que devenguerà ua nuèit l’aimador de la Milady... Aquera istuèra, se vei, que’n bremba ua auta.
Que caleré tanben legir aqueth roman coma un roman deus quate elements (segon la critica bachelardiana) : lo Porthos que representaré la Tèrra, l’Aramis, l’Aiga (brembam-nos coma plora sus un vaishèt a la mòrt deu Porthos) ; l’Athos que seré l’Aire (que moreish dins ua vision d’elevacion) e lo d’Artagnan, lo Huec, (lo bolet de canon).
Aqueths personatges que pòden esser estudiats coma simbèus. Los tipes literaris que devénguen mites e benlèu podèm díser que tant que i auja navèras adaptacions, navèras torna-escrituras, navèths fantasmes, aquò raí qui èra lo vertadèr d’Artagnan, lo mite perdurerà.
Source : Atelier Canopé du Gers